A A A

Badanie lekarskie

Badanie lekarskie powinno być integralną częścią wszystkich czynności mających na celu stwierdzenie stanów związanych z działaniem alko­holu. Należy je zaliczyć do „koniecznych badań", przewidzianych ustawą o zwalczaniu alkoholizmu (art. 34 § 1)..Niezależnie od tego rozp. bad. kier. przewiduje w § 3 obowiązek poddania się „ogólnemu badaniu stanu 222 zdrowia" w przypadkach, w których pomimo ujemnego wyniku bada­nia wydychanego powietrza występują objawy zaburzeń nerwowo-psy-chicznych, mogące m.in. nasuwać podejrzenie użycia środków o podob­nym do alkoholu działaniu. Również decyzja lekarza odnośnie do przy­stąpienia do (lub odstąpienia od) pobrania krwi, moczu lub treści żołądko­wej musi się zawsze opierać na przeprowadzonym przez niego badaniu lekarskim. " Badanie lekarskie „w sprawach alkoholowych" nie różni się zasadni­czo od normalnego ^badania stanu zdrowia, wykonywanego również dla innych celów. Musi ono uwzględnić wywiady (co daje również okazję do określenia stanu umysłowego osoby badanej) oraz badanie fizykalne, ze szczególnym uwzględnieniem stanu ośrodkowego i obwodowego ukła­du nerwowego. Przeprowadzenie badania i dokładne zaprotokołowanie jego wyników nie powinno sprawiać trudności — nawet niedoświadczo­nemu lekarzowi — dzięki formularzom „protokołu pobrania krwi", który zawiera wszystkie potrzebne rubryki oraz objaśnienia, odnoszące się do badań i prób, które należy wykonać. Formularze te są dostarczane le­karzowi przez funkcjonariuszy milicji drogowej wraz z odpowiednio za­bezpieczonymi buteleczkami na krew. Lekarz powinien, kierując się wska­zówkami formularza, wykonać wszystkie wymagane badania i następnie wypełnić bardzo dokładnie, szczegółowo i starannie jego rubryki, bądź podkreślić lub skreślić odpowiednie wyniki prób lub odpowiedzi. W for­mularzu podano minimum koniecznych badań. Dobrze jest, jeżeli lekarz, zwłaszcza gdy ma doświadczenie w badaniu neurologicznym, odpowied­nio je uzupełni. Duże znaczenie ma badanie oczopląsu (nystagmus); oczopląs obrotowy: pięć obrotów dookoła osi długiej. ciała, stojąc — normalnie pięć sekund oczopląsu; po spożyciu alkoholu częstotliwość i wy­chylenie znacznie większe. Jeżeli oczopląs — po wykluczeniu innych przy­czyn — trwa dłużej niż 10 sekund, zachodzi prawdopodobieństwo usz­kodzenia nerwu przedsionkowego (n. vestibularis) na tle alkoholu. Oczo­pląs boczny przy spojrzeniu w bok pojawia się począwszy od 0,7—0,8%« alkoholu we krwi. Według Prokopa bada się również oczopląs „położe­niowy" i kaloryczny. Ustalenie niewątpliwego rozpoznania bezpośrednio po wykonaniu ba­dania nie zawsze jest możliwe i nie jest bezwzględnie konieczne. Najważniejsze jest dokładne ustalenie stanu przedmiotowego w chwili badania daneyo osobnika — to jest przede wszystkim celem badania lekarskiego. Ostateczne rozpoznanie musi się opierać na wszystkich oko­licznościach sprawy, to jest na zachowaniu się badanej osoby przed i w chwili zdarzenia (ustalonym dochodzeniem lub śledztwem), na wyni­kach badania lekarskiego oraz badań laboratoryjnych kr^i, moczu i ewen­tualnie treści żołądkowej. Bezpośrednio po przeprowadzeniu badania możliwe jest rozpoznanie orientacyjne, zwłaszcza jeżeli objawy nietrzeźwości są wyraźne lub gdy ich brak. Pamiętać jednak należy, że brak wyraźnych objawów nie w każdym przypadku może wykluczyć lekkie lub nawet średnie działa- nie alkoholu; jego objawy mogą być przytłumione opanowaniem się 1 skoncentrowaniem badanej osoby (tzw. „trzeźwość sytuacyjna" wywo­łana zdarzeniem lub urzędowym charakterem badania). W „protokole pobrania krwi" przewidziano dla rozpoznania nastę­pujące, ostrożne sformułowanie: „Na podstawie przeprowadzonych obserwacji i wywiadu można przy- jąć, że badany Ob nie jest*, jest nieznacznie*, jest wyraź- nie* pod działaniem alkoholu". Jeżeli zatrzymanie podejrzanej osoby nastąpiło na krótko po zdarze-.niu (wypadku), należy jak najprędzej przystąpić do pobrania krwi, a do­piero potem rozpocząć badanie lekarskie.