Obliczanie ilości spożytego alkoholu
Rozmieszczenie alkoholu w tkankach nie jest jednolite. Ze względu na łatwość rozpuszczania się w wodzie, największe stężenie osiąga alkohol w płynnej — i tym samym zawierającej najwięcej wody — tkance, jaką jest krew. W innych tkankach zawartość alkoholu jest zawsze mniejsza niż we krwi, tkanki dobrze ukrwione i obfitujące w wodę zawierają go więcej, natomiast kości, zęby, ścięgna, skóra i tkanka tłuszczowa — znacznie mniej.
W krwi istnieją także różnice pod następującym względem: stosunek zawartości alkoholu w pełnej krwi do surowicy wynosi 1 : 1,2, krwi pełnej zaś do skrzepu 1 :0,74; należy to przy badaniach krwi brać pod uwagę - i uważać, by pobierana z probówek krew była krwią pełną, lub — badając tylko surowicę lub tylko skrzep — uwzględnić to w obliczeniach. Stężenie alkoholu we krwi nie odpowiada zatem jego stężeniu w całym ustroju. Wartości przeciętne dla alkoholu w ustroju człowieka są o około 1/i niższe od wartości dla pełnej krwi. W szczególności obliczono na podstawie danych doświadczalnych, że stosunek alkoholu we krwi do alkoholu w całym ciele przedstawia się u mężczyzn jak 1 : 0,7, u ko-
biet jak 1 :0,6 (ze wzglądu na wiąkszą zawartość tkanki tłuszczowej, która jako słabo ukrwiona chłonie mniej alkoholu), dla obu płci przeciętnie 1 :0,65. Według innych autorów: u mężczyzn ,1 :0,6, u kobiet 1 :0,5. Zawartość alkoholu we krwi nie wskazuje zatem bezpośrednio na jego zawartość w całym ustroju, która zawsze jest mniejsza. Wartości alkoholu uzyskane dla krwi mogą obrazować zawartość alkoholu w całym ustroju tylko po odpowiednim ich zredukowaniu. Służy do tego tzw. czynnik r (redukcyjna wartość Widmarka albo współczynnik rozmieszczenia) wynikający z podzielenia alkoholu zawartego w całym ustroju przez alkohol zawarty we krwL Wymienione wyżej liczby 0,5, 0,6, 0,65, 0,7 odpowiadają właśnie czynnikowi r u mężczyzn i u kobiet, obliczonemu w tych mniej więcej granicach (od 0,55 do 0,7) przez różnych autorów. Czynnik r ma znaczenie w obliczaniu ilości spożytego alkoholu na podstawie jego zawartości w całym ustroju (obliczonej z kolei na podstawie wartości uzyskanych badaniem krwi). Obliczanie ilości spożytego alkoholu wymaga uwzględnienia:
zawartości alkoholu we krwi w %o w chwili pobrania (c),
współczynnika r,
masy ciała w kilogramach (p),
ilości godzin pomiędzy pobraniem krwi a zakończeniem spożywania alkoholu (t), ,
wartości B,
ilości alkoholu zaabsorbowanego przez treść pokarmową w żołądku i w jelitach, ale nie wchłoniętego do krwi.
Pierwsze trzy elementy służą do obliczenia zawartości alkoholu w całym ciele, według wzoru podanego przez Widmarka:
A=c•p • r
■
A oznacza ilość alkoholu w całym ciele w gramach,
c — zawartość alkoholu we krwi w chwili pobrania w %o,
p — masę ciała w kilogramach,
r — współczynnik rozmieszczenia bądź wartość redukcyjną.
Obliczona na podstawie tego wzoru wartość odpowiada zawartości zresorbowanego alkoholu w całym ciele w chwili pobrania krwi.
Przy obliczaniu ilości spożytego alkoholu należy do tej wartości dodać około V3 wartości uzyskanej na podstawie obliczenia, uwzględniając niewchłonięcie się alkoholu związanego z większą ilością pokarmów; przy spożywaniu alkoholu na czczo, „na pusty żołądek", nie jest to potrzebne.
Obliczenie zawartości alkoholu w całym ciele w chwili w y p a d-ku lub do około 1—2 godzin od chwili zakończenia spożywania tzw. ^.obliczenie wstecz" polega na uzupełnieniu powyższego wzoru o wartości 8 i o czas, jaki upkynął od przypuszczalnego
rozpoczęcia się eliminacji do chwili pobrania krwi, w sposób następujący: .
_ A=(c+8-t) p-r
A oznacza ilość alkoholu w całym ciele w gramach w chwili wypadku lub w dowolnym, wymagającym ustalenia czasie, np. w chwili zakończenia spożywania;
c — zawartość alkoholu we krwi w chwili pobrania w %o;
t — czas v/ godzinach lub minutach;
8 — spadek zawartości alkoholu w %o, odpowiednio w godzinach lub minutach.
Raz jeszcze należy z naciskiem podkreślić, że w obliczeniach czasu nie wolno sięgać aż do okresu wchłaniania i równowagi, lecz należy obliczenia te rozpoczynać (lub kończyć) w „miejscu", w którym można mieć pewność, że rozpoczął się okres eliminacji.
Znając zawartość alkoholu w całym ciele w interesującym czasie i znająćprocentową zawartość alkoholu w napojach alkoholowych, można w przybliżeniu obliczyć, jakim ilościom spożytych napojów odpowiadają wartości wykazane badaniem krwi.