Procentowa zawartość alkoholu
Procent oznacza siÄ™ zwykle w odniesieniu do napojów alkoholowych jednostkami objÄ™toÅ›ci. Dotyczy to również poniższego zestawienia. NaÂtomiast wyniki badaÅ„ laboratoryjnych podawane sÄ… w gramach. RówÂnież w obliczeniach omówionych wyżej stosuje siÄ™ jednostki wagowe. Należy to uwzglÄ™dnić w opiniowaniu. 1 ml alkoholu waży ok. 0,79 g, litr 40° wódki zawiera 316 g alkoholu. Jednostki objÄ™toÅ›ciowe oznaczane sÄ… na etykietach napojów w lub w ...%.
Piwo zwykłe ok. 3,5 Vol°/o
piwo mocne (pełne) 4—5 Vol°/o
porter 7—8 Vol*/«
wina, szampany 8—12 Vol°/o
wina ciężkie, np. niektóre hiszpańskie
{Malagi) 15—20 Vol%
(20°/o wina są alkoholizowane)
aperitify ok. 20 Vol°/o
likiery ok. 30 Vol"/o
wódki, winiaki, koniaki, whisky 40—55 Vol°/o
wódki specjalne (śliwowica „Pajsecna"
itp.) 55—60 Vol%
rum, arak itp. 50—60 Vol°/o '
Niżej przedstawiona została tabela zawierająca przeliczenia jednostek objętościowych na ilości gramowe w napojach alkoholowych.
Tabela 1
Przeliczenia jednostek objÄ™toÅ›ciowych na iloÅ›ci gramowe w napojach alkohoÂlowych (wg Grtiner)
Vol°/o
g alkohol/ <. /100 ccm = 0,1
Vol °/o
g alkohol/ /100 ccm = 0,1 1
16
20' 25 30 31 ,32 33 34 35 37
12,7
15,8
19,8
23,7
24,5
25,3
26,1
26,9,
27,6'
29,2
36 40 42 43 45 50 55 60 80
30,0 31,6 33,2 34,0 35,5 39,5 43,4 47,4 -63,2
Na podstawie cytowanych wyżej wzorów można również obliczyć, jaka była zawartość alkoholu we krwi np. w chwili wypadku po spożyciu znanej ilości alkoholu:
c =
a;
-B-t
P • r
przy czym a oznacza znaną ilość spożytego alkoholu w gramach.
Nie dla celów sądowych, lecz dla praktyki życia codziennego mogą mieć znaczenie następujące przeciętne dane orientacyjne do szybkich obliczeń ,,z grubsza" (w większości wg Hansena):
„mały kufel" lub duża szklanka piwa (0,3 1) zawiera 10 g alkoholu,
„literatka" (szklanka) wina (0,2 1) zawiera 13 g alkoholu,
mały kieliszek wódki 40% (około 20 ml lub g) zawiera 7 g alkoholu.
Dla Å‚atwiejszego zapamiÄ™tania można przyjąć, że każda z wymienioÂnych porcji zawiera okoÅ‚o 10 g alkoholu i — tym samym — każda z nich doprowadza do zawartoÅ›ci alkoholu we krwi wynoszÄ…cej w szczyÂcie resorpcji 0,1—0,2%o.
Wypicie niżej wymienionych ilości alkoholu w stosunkowo krótkich odstępach czasu powoduje następujące zawartości alkoholu we krwi (w przybliżeniu):
2 małe kufle piwa ok. 0,3%o
5 małych kufli piwa ok. 0,7%o
literatki wina ok. 0,5%o
małe kieliszki wódki 40% ok. 0,5%o
Przy szybkoÅ›ci eliminacji (8) wynoszÄ…cej 0,12—0,2%o ustrój wydala w ciÄ…gu godziny 7—10 g alkoholu. PrzyjmujÄ…c, że maÅ‚y kufel piwa, liÂteratka wina lub maÅ‚y kieliszek wódki zawierajÄ… po 10 g alkoholu
i uwzglÄ™dniajÄ…c, że ustrój eliminuje w ciÄ…gu godziny również 10 g alÂkoholu, można bez trudu obliczyć, w ile godzin po wypiciu okreÅ›lonej iloÅ›ci napojów alkoholowych (kufli, literatek, kieliszków) krew nie bÄ™Âdzie zawieraÅ‚a alkoholu. Liczba wypitych maÅ‚ych kufli piwa, literatek wina lub maÅ‚ych kieliszków wódki odpowiada liczbie godzin potrzebnych do ich wyeliminowania. TÄ™ prostÄ… regułę powinien znać każdy pijÄ…cy, zwÅ‚aszcza jeżeli jest kierowcÄ…. Na jej podÂstawie uzyska odpowiedź, po ilu godzinach od zakoÅ„czenia spożywania -alkoholu może zasiąść przy kierownicy.
PrzeÅ›wiadczenie wielu pijÄ…cych, że sen i nocny wypoczynek caÅ‚kowiÂcie likwidujÄ… skutki wieczornego wypicia alkoholu jest błędne i zÅ‚udne, a przez to niebezpieczne. OpierajÄ…c siÄ™ chociażby tylko na powyższych obliczeniach „z grubsza", nie tr_udno wyliczyć, że w ciÄ…gu np. oÅ›miogoÂdzinnego snu zostaje wyeliminowany jedynie alkohol pochodzÄ…cy z oÅ›miu wypitych maÅ‚ych kufli bÄ…dź literatek, bÄ…dź kieliszków; zawartość alkoÂholu we krwi spada w tym czasie o okoÅ‚o l%o. Jeżeli wieczorem wypito wiÄ™cej (a w naszym kraju zdarza siÄ™ to nierzadko), to wieczorna zawarÂtość alkoholu we krwi wynosić bÄ™dzie np. 1,5, 2 i wiÄ™cej promille. Po oÅ›miu godzinach snu pozostajÄ… we krwi odpowiednio — 0,5, 1 1 wiÄ™cej promille. Dobre samopoczucie stwarza wówczas zÅ‚udne przekonanie o caÅ‚Âkowitym wytrzeźwieniu. Ten euforyczny poranny nastrój, wywoÅ‚any po-rażennym zahamowaniem psychicznych oÅ›rodków kory mózgowej przez pozostaÅ‚y jeszcze w ustroju alkohol jest powodem niebezpiecznej lekkoÂmyÅ›lnoÅ›ci i pewnoÅ›ci siebie. Jeszcze gorzej przedstawia siÄ™ sprawa, gdy rano wystÄ™pujÄ… nieprzyjemne objawy przepicia pod postaciÄ… tzw. „ko-ciokwiku" („Katzenjammer"). V/ takich przypadkach, jeÅ›li dochodzi do wypicia nawet maÅ‚ej iloÅ›ci alkoholu, w myÅ›l' popularnej zasady „klin klinem'V zwiÄ™ksza to i tak już dużą zawartość alkoholu w ustroju, wywoÂÅ‚ujÄ…c tym samym ponownÄ… euforiÄ™ alkoholowÄ… i zÅ‚udne przekonanie, że ten „niezawodny" Å›rodek istotnie pomógÅ‚. Z tych samych powodów gaÂszenie piwem pragnienia, które wystÄ™puje nazajutrz po sutych libacjach — jest szczególnie niebezpieczne. Niezależnie od tego należy zdawać soÂbie sprawÄ™, że ciężkie upojenie alkoholowe jest poważnym zatruciem, którego skutki mogÄ… utrzymywać siÄ™ przez pewien czas nawet po wydaÂleniu trucizny, czyli po wyeliminowaniu alkoholu z ustroju.