Stwierdzanie stanów
Do' badań mających na celu stwierdzenie spożycia alkoholu i ustalenie jego zawartości w organizmie należą:
badanie wydychanego powietrza,
badanie lekarskie (poprzedzone pobraniem krwi i moczu),
badanie krwi i moczu.
Podstawą prawną przeprowadzania tych badań jest wspomniany już art. 34 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, według którego, w przypadku podejrzenia, że przestępstwo zostało popełnione w stanie nietrzeźwości, osoba podejrzana może zostać poddana badaniu koniecznemu do ustalenia zawartości alkoholu w organizmie, w szczególności pobraniu krwi. Sposób i warunki dokonywania wymienionych badań regulują wydane na podstawie § 2 tegoż artykułu ustawy — rozporządzenie Ministra 2'drowia i Opieki Społecznej z dnia 25 lipca 1961 r. „w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa w stanie nietrzeźwości"* oraz — specjalnie w odniesieniu do ruchu drogowego — rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej „w sprawie badań kierujących pojazdami, podejrzanych o znajdowanie się w czasie prowadzenia pojazdu w stanie wskazującym na użycie alkoholu lub innego podobnie działającego środka"** (wydane na podstawie art. 19 ustawy z dnia 2 XII 1961 r. „o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych"). Zawierają one wskazówki dotyczące pobierania krwi, moczu, sposobu przechowywania próbek i ich przesyłania oraz wykaz laboratoriów upoważnionych do przeprowadzania badań.
* Dz.U. z 1961 r. Nr 39, poz. 201; zmiana Dz.U. z 1961 r. Nr 59, poz. 288. Rozporządzenie to w dalszym ^ciągu oznaczone będzie skrótem: rozp. bad. alk.
** Dz.U. z 1962 r. Nr 26, poz. 125. W dalszym ciągu oznaczone będzie skrótem: rozp. bad. kier.
213
Rozp. bad. alk. w § 1 ust. 2 wymienia badania wydychanego powietrza,
krwi oraz moczu jako te badania, którym osoba podejrzana o popełnie-
nie przestępstwa w stanie nietrzeźwości jest obowiązana poddać się
, na żądanie organu właściwego do prowadzenia dochodzenia lub śledztwa,
bądź sądu". W rozporządzeniu tym nie wymieniono badania lekarskiego,
którego konieczność tak ze względów naukowych, jak i praktycznych jest
oczywista. Nie ulega wątpliwości, że badanie lekarskie należy zaliczyć
do „badania koniecznego" w rozumieniu art. 34 § 1 ustawy o zwalczaniu
alkoholizmu i art. 19 ustawy o bezpieczeństwie i porządku na drogach
publicznych. *
Mogą się zdarzyć przypadki, w których pobranie krwi jest ze względów zdrowotnych przeciwwskazane. W związku z tym § 3 ust. 5 omawianego rozporządzenia przewiduje, iż „w przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że pobranie krwi spowoduje zagrożenie życia lub zdrowia — decyzja o dokonaniu zabiegu należy do lekarza". Podjęcie takiej decyzji wymaga badania lekarskiego i już to uzasadnia, jego konieczność. Ogólne badanie stanu zdrowia przewiduje rozp. bad. kier. (§§ 3,4,5,6 i 7) w przypadkach ujemnego wyniku badania wydychanego powietrza, przy równoczesnym podejrzeniu o użycie środka o działaniu podobnym do alkoholu. Zarówno pobranie krwi, jak i odstąpienie od niego, a także wszelkie inne czynności lekarskie wymagają dokumentacji protokolarnej (rozp. bad. alk. § 3 usta. 6; rozp. bad. kier. § 8).